Có những âm thanh chỉ cần vang lên một lần cũng đủ đánh thức cả một miền ký ức.

Với mỗi người Việt Nam, tiếng trống khai trường có lẽ là một trong những âm thanh như thế. Đó là tiếng trống của những ngày tháng tuổi thơ, của tà áo mới, trang vở mới, của những ánh mắt háo hức trong ngày đầu trở lại mái trường. Nhưng hơn thế, tiếng trống ấy còn là tiếng gọi của tri thức, của ước mơ và của một hành trình mới đang bắt đầu.

Ngày 5/9 hằng năm vì thế không đơn thuần là ngày mở đầu một năm học. Đó là Ngày hội toàn dân đưa trẻ đến trường, là thời khắc hàng triệu học sinh trên mọi miền đất nước cùng bước qua cánh cổng trường, mang theo những ước mơ rất đỗi hồn nhiên nhưng cũng gửi gắm trong đó niềm kỳ vọng của gia đình, thầy cô và xã hội.

Hơn 80 năm trước, trong những ngày đầu tiên của một nước Việt Nam độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành sự quan tâm đặc biệt cho thế hệ trẻ. Ngày 15/9/1945, trong Thư gửi học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Người viết:

“Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”.

Một câu nói đã trở thành lời nhắn gửi vượt thời gian.

Bác không chỉ nói về việc học của những học sinh trong năm học đầu tiên của một đất nước vừa giành được độc lập. Người nhìn xa hơn, tới tương lai của cả dân tộc. Trong ánh mắt của những em học sinh hôm ấy, Bác đã nhìn thấy hình bóng của những công dân sẽ xây dựng đất nước mai sau.

Học tập, vì thế, chưa bao giờ chỉ là chuyện của một cá nhân.

Mỗi trang sách được mở ra hôm nay có thể là một cánh cửa dẫn tới một phát minh ngày mai. Một bài toán được giải có thể khởi đầu cho một tư duy mới. Một câu hỏi được đặt ra có thể mở ra một ý tưởng sáng tạo. Một giờ học nghiêm túc, một lần dám thử nghiệm, một thất bại được nhìn nhận và vượt qua… tất cả đều có thể trở thành những viên gạch nhỏ góp phần xây dựng tương lai.

Và đó cũng chính là chiều sâu trong lời căn dặn của Bác.

Đất nước muốn phát triển cần nguồn nhân lực có tri thức. Xã hội muốn tiến bộ cần những con người có năng lực, trách nhiệm và lòng nhân ái. Một dân tộc muốn “sánh vai với các cường quốc năm châu” càng cần một thế hệ trẻ biết học, biết nghĩ, biết sáng tạo và biết biến tri thức thành hành động.

Hôm nay, chúng ta đang bước vào một thời đại mà tri thức thay đổi từng ngày. Công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo đang làm thay đổi cách con người học tập, làm việc và kiến tạo tương lai. Những điều tưởng như chỉ có trong sách vở của thế hệ trước nay đã trở thành một phần của đời sống.

Điều đó đặt ra cho giáo dục những yêu cầu mới.

Học sinh hôm nay không chỉ cần học để nhớ, mà phải học để hiểu, học để sáng tạo, học để thích ứng và học để giải quyết những vấn đề của cuộc sống. Nhà trường không chỉ trao cho các em kiến thức, mà còn phải giúp các em hình thành năng lực tự học, tư duy độc lập, tinh thần hợp tác, ý thức trách nhiệm và bản lĩnh làm chủ công nghệ.

Trong hành trình ấy, người thầy vẫn giữ một vai trò đặc biệt.

Bởi công nghệ có thể cung cấp thông tin trong vài giây, nhưng một người thầy có thể truyền cảm hứng để một học sinh muốn tìm hiểu thêm. Máy móc có thể giúp giải một bài toán, nhưng người thầy giúp học sinh hiểu vì sao cần giải bài toán ấy. Và quan trọng hơn, phía sau mỗi bài học vẫn là sự dìu dắt, yêu thương và niềm tin của những người đang ngày ngày đứng trên bục giảng.

Còn phía sau mỗi học sinh là một gia đình đang đặt vào các em những ước mơ.

Có em bước vào năm học mới với niềm vui được gặp lại bạn bè. Có em lần đầu tiên khoác lên mình bộ đồng phục, còn bỡ ngỡ trước cánh cổng trường. Có em mang theo ước mơ trở thành bác sĩ, kỹ sư, nhà giáo, nhà khoa học; cũng có em chưa biết ngày mai mình sẽ trở thành ai.

Nhưng dù ước mơ ấy lớn hay nhỏ, mỗi em đều có quyền được học tập, được khích lệ và được trao cơ hội để phát triển.

Đó cũng là ý nghĩa đẹp nhất của ngày khai trường.

Tiếng trống vang lên không chỉ để bắt đầu một năm học. Nó như một lời nhắc rằng, phía trước mỗi học sinh là cả một hành trình đang chờ được khám phá.

Một năm học mới sẽ có những bài học khó hơn, những thử thách mới và cả những lần chưa đạt được điều mình mong muốn. Nhưng chính từ những điều ấy, các em sẽ trưởng thành. Điều quan trọng không phải là chưa bao giờ thất bại, mà là sau mỗi lần vấp ngã, các em biết đứng lên, biết học từ trải nghiệm và tiếp tục bước về phía trước.

Và rồi, nhiều năm sau, những cô cậu học trò hôm nay sẽ rời khỏi mái trường.

Các em sẽ trở thành những người xây dựng những công trình mới, chăm sóc những người bệnh, đứng trên bục giảng, làm việc trong phòng thí nghiệm, đồng hành cùng những tiến bộ của khoa học – công nghệ, sản xuất ra những sản phẩm mới, khởi nghiệp, sáng tạo và đóng góp cho cộng đồng.

Khi ấy, lời Bác năm xưa sẽ không còn chỉ nằm trên những trang sách hay những tấm bảng trong ngày khai trường.

Lời Bác sẽ được tiếp nối bằng chính những việc làm của thế hệ trẻ.

Để mỗi mùa khai trường không chỉ là sự khởi đầu của một năm học, mà còn là sự khởi đầu của những ước mơ mới.

Để mỗi tiếng trống trường vang lên hôm nay cũng là một tiếng gọi từ tương lai.

Và để từ những mái trường bình dị trên khắp mọi miền đất nước, những thế hệ học sinh sẽ tiếp tục mang theo hành trang là tri thức, nhân cách, khát vọng và tinh thần sáng tạo, góp phần dựng xây một Việt Nam ngày càng giàu mạnh, văn minh và phát triển.

Ngày 5/9 lại về...

Cánh cổng trường lại mở ra.

Thầy cô lại đứng đó. Bạn bè lại gặp nhau. Những trang vở mới lại được mở ra. Và những ước mơ tuổi học trò lại bắt đầu một hành trình mới.

Tiếng trống khai trường vang lên…

Xin hãy để mỗi tiếng trống hôm nay trở thành một nhịp cầu đưa những ước mơ của tuổi trẻ đến với tương lai của đất nước.

Bởi như lời Bác Hồ đã căn dặn hơn tám thập niên trước, tương lai của non sông được gửi gắm, một phần rất lớn, vào công học tập của các em./.